Fotocollectie AABN/KZA/EMS Nederland

Biographical / Historical Note

De Stichting Anti-Apartheids Beweging Nederland (AABN) werd opgericht in december 1971. De AABN was in de loop van dat jaar voortgekomen uit het Comité Zuid-Afrika. De AABN voerde tijdens haar bestaan een groot aantal acties, langlopende campagnes en andere activiteiten uit gericht op het ondersteunen van de bevrijdingsbewegingen in Zuid(elijk) Afrika en het bewerkstelligen van een boycot van het apartheidsbewind op economisch en ander gebied. Na de eerste democratische verkiezingen in Zuid-Afrika in april 1994 rondde de AABN haar activiteiten in dat jaar af, waarbij een deel van het programma werd overgedragen aan het Instituut voor Zuidelijk Afrika (IZA), dat in 1997 opging in het NiZA.

Voortgekomen uit een actie van de Anti-Apartheids Beweging Nederland (AABN) voor de ondergrondse zender van het Afrikaans Nationaal Congres 'Radio Freedom' naar aanleiding van het 70-jarig bestaan van het ANC in 1982; eind 1982 werd de Initiatiefgroep Omroep voor Radio Freedom opgericht door aantal medewerkers van de omroepen in Hilversum in het kader van steunactiviteiten voor Radio Freedom in nauwe samenwerking met de AABN, in juni 1987 verzelfstandigd in de Stichting Omroep voor Radio Freedom; de organisatie werd opgeheven in de loop van 1996.

Het Angola Comité werd opgericht in 1961 en na de onafhankelijkheid van Angola en Mozambique in 1976 omgevormd tot het Komitee Zuidelijk Afrika (KZA); het KZA fuseerde in 1997 met andere anti-apartheid en zuidelijk Afrika organisaties tot het Nederlands instituut voor Zuidelijk Afrika (NiZA); het Angola Comité was een solidariteitsorganisatie met de de bevrijdingsstrijd in de Portugese koloniën in Afrika: Angola, Mozambique en Guinee-Bissau; het KZA richtte zich op heel zuidelijk afrika met activiteiten zowel ter ondersteuning van de wederopbouw van Angola en Mozambique als voor de bevrijding van Zuid-Afrika, Namibië en Zimbabwe van de blanke minderheidsregimes aldaar; daartoe werden tal van campagnes en andere activiteiten georganiseerd, ondermeer voor sancties tegen het apartheidsbewind zoals het olie-embargo en de acties tegen Shell (in samenwerking met de werkgroep Kairos en anderen); daarnaast had het komitee een breed en langlopend programma van hulpverlening aan de bevrijdingsbewegingen en anti-apartheidsorganisaties in de regio, waarbinnen het in 1977 opgerichte Bevrijdingsfonds van het KZA een centrale rol speelde. De laatste jaren richtte het KZA zich met name op de ondersteuning van vrouwenorganisaties in en de democratische opbouw van Zuid-Afrika en het onderwijs in Zimbabwe; activiteiten die in 1997 werden overgedragen aan het NiZA.

De Eduardo Mondlane Stichting (EMS) werd opgericht in 1969 om steun te verlenen aan de bevrijdingsbewegingen in de Portugese overzeese gebieden in (zuidelijk) Afrika; na de beëindiging van het Portugese kolonialisme rond 1975 richtte de EMS zich op hulp en steun aan de nieuwe onafhankelijke staten Angola, Mozambique, Guinee-Bissau en Kaap Verdië; in 1997 ging de EMS samen met andere zuidelijk Afrika organisaties op in het Nederlands Instituut voor Zuidelijk Afrika (NIZA; de belangrijkste werkzaamheden van de EMS bestonden uit het recruteren en begeleiden van Nederlandse coöperanten werkzaam in met name Mozambique, het werven van fondsen voor en het uitvoeren en begeleiden van tal van (hulp)projecten in samenwerking met ontwikkelingsorganisaties en Nederlandse overheidsinstellingen, alsmede lobby- en informatiewerk gericht op het beinvloeden van de publieke opinie en het regeringsbeleid ten aanzien van de betreffende landen in zuidelijk Afrika; vanaf 1987 voerde de EMS een langlopende campagne gericht op de samenwerking tussen Amsterdam en de havenstad Beira in Mozambique, die vanaf eind 1993 de vorm kreeg van een ‘Stedenband Amsterdam-Beira’ (waarvan het uitvoerend werk in 1997 werd overgenomen door het NiZA).

Custodial History

Afkomstig uit de fotocollecties van de AABN, KZA en EMS, die in 1997 werden samengevoegd in het Nederlands instituut voor Zuidelijk Afrika (NiZA). Deze collectie betreft de foto's van de acties en activiteiten van de organisaties; de door hen verzamelde foto's over zuidelijk Afrika zijn ondergebracht in de IISG-collecties 00149 en 00150. De gehele fotocollectie van het NiZA werd in maart 2008 overgedragen aan het IISG en aldaar verder geordend en beschreven. Een klein deel van de foto's werd in 2012 gedigitaliseerd in het kader van een archiefoverdrachtsproject in samenwerking met het ANC-archief en andere archieven in Zuid-Afrika.

Acquisition

Schenking door het NiZA in 2008.

Arrangement

De oorspronkelijke (chronologische) ordening van resp. AABN, OvRF, KZA en EMS is grotendeels gehandhaafd.

Inventarisnummers 1-49 komen uit de collectie van de AABN en Omroep voor Radio Freedom en zijn allemaal individueel genummerd en beschreven op de achterzijde. Foto’s in de inventarisnummers 50-78 komen uit de collecties van KZA en EMS, zijn wel chronologisch geordend, maar grotendeels niet gedetailleerd beschreven. Inventarisnummers 79-86 bevatten portretten van activisten en anderen die een rol hebben gespeeld in de anti-apartheid en zuidelijk Afrika beweging in Nederland. Inventarisnummer 87 zijn groot formaat foto's van AABN activiteiten.

Content

3310 foto’s uit de collecties van de Anti-Apartheids Beweging Nederland (AABN), Angola Comité/Komitee Zuidelijk Afrika (KZA) en Eduardo Mondlane Stichting (EMS) over anti-apartheid en zuidelijk Afrika solidariteitsactiviteiten in m.n. Nederland in de periode 1963-1997. Tenzij anders aangegeven, zijn alle foto’s zwart/wit.

NB. 189 foto's uit deze collectie zijn gedigitaliseerd en beschikbaar in hoge resolutie scans, maar deze kunnen niet allemaal getoond worden, omdat een aantal fotografen het IISG daarvoor geen toestemming heeft gegeven. Wel zijn alle gedigitaliseerde foto's in deze lijst individueel beschreven.

Processing Information

Oorspronkelijke lijst gemaakt door Kier Schuringa in 2009; verder bewerkt door Kier Schuringa in 2016.

Alternative Form of Material

189 foto's uit deze collectie zijn gedigitaliseerd en beschikbaar in hoge resolutie scans.

Related Material

Zie ook archieven AABN, OvRF, KZA en EMS.