Collectie Nederlandse deelnemers aan de Internationale Brigades in de Spaanse Burgeroorlog

Biographical / Historical Note

Tijdens de Spaanse Burgeroorlog (1936-1939) maakten Nederlandse strijders deel uit van de Internationale Brigades; ook Nederlandse verpleegsters trokken naar Spanje; na afloop van de Spaanse Burgeroorlog of eerder keerden zij terug naar Nederland; na thuiskomst wachtten hen vele problemen waaronder het verlies van het Nederlanderschap wegens het in vreemde krijgsdienst treden; na de val van het Franco-regime namen oud-Spanje strijders deel aan reüniereizen in 1986, 1996 en 2003; op 7 september 2010 overleed Herman Scheerboom (geboren 1912) , 'de laatste Nederlandse Brigadist', zie over de 'Spaanse jaren' van Scheerboom ook de website Spanje3639.

Acquisition

De collectie bestaat uit vele kleine schenkingen over de periode 1998 tot 2020. Veelal staat de herkomst van de stukken in de inventaris vermeld.

Arrangement

De collectie 'Internationale Brigades (Spaanse Burgeroorlog) is in 2006 gevormd; in 1998 ontvangen stukken werden aanvankelijk toegevoegd aan het archief van het Comité Vrij Spanje; ook in de afgelopen jaren bij de collectie 'Nederland, kleine archivalia en losse stukken' ondergebrachte stukken zijn nu aan de nieuw gevormde collectie 'Nederlandse deelnemers aan de Internationale Brigades in de Spaanse Burgeroorlog' toegevoegd; besloten is om enkele stukken die betrekking hebben op Nederlanders tijdens de Spaanse Burgeroorlog maar strikt genomen niet op de Internationale Brigades, toch aan deze collectie toe te voegen (nrs. 96-97).

Informatie over de Nederlandse deelnemers aan de Internationale Brigades is ook te vinden in de 'Komintern - CPH/CPN Collection 1919-1945' . Film nr. 45 in deze Komintern-collectie heeft betrekking op deze Nederlanders. Deze film is in zijn geheel in papieren kopie op de studiezaal van het IISG ter inzage beschikbaar.

Informatief is ook 'De terugkeer van de Spanjestrijders'. Een tweeluik over de terugkeer van de Nederlandse deelnemers aan de Internationale Brigaden in december 1938 door Yvonne Scholten voor het radioprogramma 'Het Spoor terug' uitgezonden op 14 en 21 december 2008 (IISG BG CD2/276).

Content

Stukken betreffende deelname van Nederlanders aan de Internationale Brigades tijdens de Spaanse Burgeroorlog 1937-1939; stukken betreffende interviews met deze Nederlanders 1979-1985; stukken betreffende reizen naar herdenkingen in Spanje in 1986, 1996, 2003 en 2006; stukken betreffende de Asociación de Amigos de las Brigadas Internacionales (AABI) 1995-1999.

Aanvulling 2018: correspondentie en andere stukken van Giny Klatser-Oedekerk 2005-2017.

Aanvulling 2019: stukken betreffende o.a. Arie van Poelgeest en Helmut Schmidt 1938-2010.

Digitaal materiaal: twee documentaires van Daniel Burkholz over de Spaanse Burgeroorlog: Herman Scheerboom - A European Story. A film by Daniel Burkholz. (DVD 16:9, 14 min., 2009 en No pasaran. A film by Daniel Burkholz (DVD 16:9, 73 min., 2015), beide uitgebracht door Roadside Dokumentarfilm in Bochum, Duitsland.

Processing Information

Inventaris gemaakt door Bouwe Hijma in 2006, aanvullingen door Bouwe Hijma in 2007-2017.