Archief Revolutionair-Socialistische Partij

Biographical / Historical Note

Revolutionair-Socialistische Partij (RSP), vanaf 1935 Revolutionair-Socialistische Arbeiderspartij (RSAP). De RSP werd in 1929 opgericht, nadat al in 1927 en 1928 plaatselijke Revolutionair Socialistische Comité's en in 1928 het Revolutionair Socialistisch Verbond ontstaan waren; in 1935 fuseerden de OSP en RSP tot de RSAP. In 1940 werd de RSAP verboden; het Marx-Lenin-Luxemburg-front werd opgericht.

Arrangement

De inventaris heeft betrekking op meerdere archieven, namelijk de archieven van het RSV, de RSP en RSAP, van verschillende afdelingen van deze organisaties en het gedeponeerde archief van de OSP-afdeling Hilversum.
De archieven van de landelijke organisaties bestaan uit afzonderlijke delen afkomstig van verschillende functionarissen van de partijen:
1) de archieven van de secretarissen van het RSV en de RSP: J.C.N. Molenkamp (2 februari 1929-28 september 1929), W.A. Bouma (28 september 1929-maart 1931), S. Zwart (maart 1931-midden 1933) en F. Bosman (midden 1933-fusie met de OSP in 1935);
2) stukken van H. Sneevliet, de voorzitter van RSV en RSP en van de RSAP aanvankelijk secretaris (van februari 1935-3 juli 1936) en daarna voorzitter;
3) stukken van H.Th. van Driesten , secretariaatsmedewerker van H. Sneevliet (1935-1939).
Het ontstaan van deze delen moet worden verklaard uit het feit dat het secretariaat niet vanuit een centraal kantoor, maar door de secretaris thuis werd gevoerd, terwijl de voorzitter ook vanaf zijn privé-adres opereerde. F. Bosman, die in Zaandam woonde correspondeerde dan ook met H. Sneevliet in Amsterdam (18).
Met uitzondering van de eerste secretarissen (tot en met S. Zwart) die het archief aan hun opvolger overdroegen, hebben alle functionarissen 'hun' stukken als persoonlijk bezit beschouwd en zij hebben deze met allerlei andere stukken die zij bezaten aan het IISG overgedragen als betrof het een persoonsarchief. De stukken betreffende RSV, RSP en RSAP zijn hiervan afgescheiden, omdat het wenselijk werd geacht deze in één inventaris te beschrijven. Hoewel de secretariaatsarchieven de eigenlijke archieven vormen, is het 'voorzittersarchief' hierop een onmisbare aanvulling. Van verschillende taken die H. Sneevliet binnen de RSV en RSP op zich nam, zijn in dit archiefdeel de stukken terug te vinden die in het secretariaatsdeel ontbreken. Van de RSAP ontbreekt het secretariaatsarchief na juli 1936 en uit deze tijd zijn er alleen de stukken van de voorzitter en van zijn secretariaatsmedewerker H.Th. van Driesten.
Binnen de inventaris zijn de delen afkomstig van de verschillende functionarissen apart gehouden, omdat vermenging van de stukken door de afzonderlijke vorming en verschillen in status tot verwarring zou hebben geleid. Een hieraan verbonden nadeel is dat binnen de archieven van RSV en RSP veel rubrieken dubbel voorkomen. Dit was niet te vermijden.
Een tegenovergesteld probleem deed zich voor bij de stukken betreffende de internationale betrekkingen, die moeilijk konden worden gescheiden op RSP en RSAP. Zij zijn in hun geheel afkomstig van H. Sneevliet, die deze contacten onderhield. Aangezien de internationale betrekkingen nogal gecompliceerd lagen en de stukken hiervan uiteraard een afspiegeling vormen, was het met het oog op de helderheid gewenst om de betrokken internationale organisaties en hun bijeenkomsten als uitgangspunt te nemen en dit niet verder te doorkruisen met splitsingen naar partij. Alle stukken betreffende de internationale betrekkingen zijn ook in één rubriek ondergebracht.
Bij deze rubriek bevindt zich een aantal stukken, die niet van H. Sneevliet, maar van anderen afkomstig zijn. Het betreft hier stukken van Walter Held (1), die een map papieren achter liet uit de tijd dat hij als Duitse emigré in Nederland verbleef en nauw contact onderhield met de RSP. Daarnaast zijn er stukken van Braun, pseudoniem van Erwin Wolf , betreffende de rol van agent-provocateur van de GPOe (Russische Geheime Staatspolitie) Etienne, aangevuld met verzamelde stukken, waaronder de tekst van een later verhoor in de VS.
De ordening van de archiefjes van de afdelingen, federaties en gewesten leverde geen bijzondere problemen op.
Uit het bovenstaande blijkt al dat de archieven niet erg volledig zijn. De voornaamste lacune in de stukken van de landelijke organisaties vormen de stukken van Stan Poppe, die Sneevliet in 1936 opvolgde als secretaris-penningmeester van de RSAP. In het archief van Stan Poppe (IISG), dat na de voltooiing van deze inventaris werd ontvangen, bevinden zich wel stukken betreffende de RSAP, maar het betreft hier niet duidelijk het ontbrekende deel van het secretariaatsarchief. Verder is een deel van Sneevliets correspondentie betreffende de RSAP, dat hij voor de oorlog in bewaring had gegeven aan A.J.S. Schouten , verloren gegaan. Kaarten met de namen van de correspondenten bevinden zich nog in het archief Schouten (IISG). Van de afdelingen, gewesten en federaties zijn slechts enkele archiefjes of delen daarvan aanwezig. Bij de stukken betreffende Hilversum bevindt zich het gedeponeerde archief van de OSP afdeling Hilversum, dat echter slechts twee jaar beslaat. Deze stukken zijn, evenals de andere stukken betreffende de OSP die zich in het archief bevinden, belangrijk, omdat het landelijk OSP-archief verloren is gegaan.

In 2001 is het archief van Sal Santen geïnventariseerd. In dit archief werden stukken aangetroffen die behoren tot het archief van de RSAP. Deze zijn opgenomen in de Aanvulling op de inventaris en heeft een omvang van 0.25 m.

Content

De stukken zijn afkomstig van verschillende bestuurders: van H.Th.van Driesten, organisatorisch secretaris, van F. Bosman, secretaris 1933-1935, en van H. Sneevliet, voorzitter van de RSP 1929-1935, secretaris en voorzitter van de RSAP 1935-1940.

RSP, 1928-1935: voornamelijk notulen 1929, 1931-1933 en andere bestuursstukken, ledenlijsten, correspondentie met partijbestuurders, afdelingen en gewesten met veel gegevens over (de organisatie van) afdelingen, districten en gewesten, verslagen van afdelingen, circulaires, stukken betreffende verkiezingen en congressen, enkele stukken over de periodieken, onder meer De Baanbreker, stukken betreffende (fusie met) de OSP, veel stukken betreffende internationale verbindingen en buitenlandse correspondentie, onder meer KPD (Opposition), Trotski en stukken betreffende Internationale Conferentie van Onafhankelijke Revolutionair Socialistische Partijen en groeperingen en `Vierer' Konferenz in Parijs 1933, Internationale Kommunistische Liga; dossier Walter Held (Duitse trotskistische emigrant) 1933-1934.

RSAP, 1935-1940: correspondentie, onder meer met afdelingen, stukken partijbestuur, partijcongressen, verkiezingen, enkele periodieken van afdelingen, protest- en steunacties, internationale verbindingen, Trotski, Internationale Kommunistische Liga, pamfletten en brochures.

Processing Information

Inventaris deel 1 (inv.nrs. 1-314) gemaakt door Atie van der Horst in 1991

Lijst aanvulling (inv.nrs. 315-330) gemaakt door Marja Musson in 2001

Alternative Form of Material

9 veiligheidsfilms.

Gedigitaliseerd in 2016, behalve de aanvullingen (inv.nos. 315-339)